Türkiye’nin Şekli ve Gerçek Yüzölçümü

Yazar: - Kategori:
Yayın Tarihi: - 10:50

 

Türkiye’nin Şekli ve Yüzölçümü

 

Türkiye’nin şekli bir dikdörtgene benzer. Bu dörtgenin uzun kenarları, paralel daireleri boyunca uzanır. Bu şekilde benzeyişinden  faydalanılarak, ülkemizin yüzölçümü kolayca ve kaba olarak hesaplamak mümkündür. Bunun içinde Türkiye’nin doğu- batı ve kuzey-güney doğrultusunda uzaklıklarının birbirine çarpmak yeterlidir. Fakat bundan çıkacak sonuç Türkiye’nin gerçek yüzölçümünden biraz farklı olacaktır. Gerçek de ülkemiz yerküre üzerinde 779452 kilometre karelik yer kaplar (Bu sayı türkiye’nin harita üzerinde hesaplanan izdüşüm alanıdır. Yüzey şekillerinin eğimli oluşu nedeniyle ülkemizin gerçek alanı biraz daha farklıdır ve 814578 kilometre kareye eşittir).

 

Ülkemizin alanı dünya yüz ölçümünün ancak binde 1,5 kadarıdır, karaların ise binde 5 kadarıdır.

 

Dünya ile karşılaştırılınca bu kadar küçük görünmesine rağmen ülkemiz gerçekte orta genişlikte bir ülkedir. Örneğin Fransa’nın yüzölçümü 551000 kilometrakare, İngiltere yüzölçümü 224 000 kilometrekare, İtalya’nın yüz ölçümü 301000 kilometrekare, türkiye’den daha kalabalık Fakat daha küçük ülkelerdir. Komşularımızdan Bulgaristan’nın yüzölçümü 111000 kilometrekare, yunanistan’ın yüzölçümü 132000 kilometrekare, Romanya’nın yüz ölçümü 237000 kilometrekare, suriye’nin yüzölçümü 184000 kilometrekare, hepsinin toplamı neredeyse ülkemizin yüzölçümünden daha azdır.

 

Türkiye toprakları birbirine doğru uzanan biri Asya’ya, öteki Avrupa’ya bağlı biri büyük diğeri küçük iki ana parçadan meydana gelir. Avrupa topraklarımızın yani Trakya’nın yüz ölçümü 24378 kilometre karedir. Türkiye topraklarının %3 kadarına eşittir. Bu karşılık Asya topraklarımızı meydana getiren Anadolu’nun yüz ölçümü 790200 kilometre karedir( % 97 lik kısımdır).

 

Anadolu’nun yaradan daha fazlası yaklaşık olarak 500000 kilometre karelik alanı büyük bir yarımada halindedir. Küçük Asya denilen yarımadanın belirli bir kıstağı daha yoktur. Bununla beraber İskenderun Körfezi ile Ordu arasında çekilen bir çizgi küçük Asya yarımadasının kabaca doğu sınırı olarak kabul edilir.

Türkiye nin şekli bakımından bir dikdörtgene benzediğini belirtmiştik fakat bu dikdörtgenin de en önemli özelliği eni ve boyu arasındaki büyük farktır. Kuzeyden güneye Türkiye’nin en ini 450 km ( Giresun-Surç arası 450,Sakarya Ağzı-Antalya arası 475 km) ile 650 km (Kerempe Burnu ile Anamur doğusu) arasında değişir. Türkiye’de dağalrın doğu-batı doğrultusunda uzanmaları zaten kısa olmayan bu mesafenin kuzey ile güney arasındaki doğurduğu farkları kuvvetlendirmektedir.

 

Türkiye’nin boyuna gelince, bu enin’in hemen hemen 3 katıdır. Gerçekte tam doğu- batı doğrultusunda birbirinden en uzak noktalar arasındaki mesafe Baba Burnu ile Iğdır Ovasının güneydoğu köşesi arasında 1600 km den fazladır.Birbirinden bu kadar uzak noktalara sahip olan ülke sayısı azdır.Bunun sonucu olarak doğu ile batı arasındaki bağlantılar eskiden beri çok güç olmuştur.Bu güçlüğü ülkenin dağlık oluşu daha da artırmıştır.

 

Saat Farkları

Doğu batı doğrultusundaki bu uzun mesafenin önemli bir sonucu da saat probleminde kendini gösterir. Türkiye’nin en batı ve en doğu noktaları arasında 19 derecelik boylam farkı vardır. Her boylam derecesi 4 dakikalık bir yerel saat farkına yol açar. Buna göre yurdumuzun en doğu ve en batı noktaları arasındaki saat farkı 19 x4 =76 dakika (yani 1 saat 16 dakikadır) dır. Iğdır’da Hakkari’de Güneş sabahleyin ufukta göründü sırada dirne’de Enez’de Çanakkale veya İzmir’de ortalık karanlıktır ve güneşin doğması için daha bir saatten fazla vakit vardır.

 

Görülüyor ki memleketimizdeki yerel saat farkı büyüktür. İşte bundan doğacak karışıklıkları önlemek ve çalışma düzenini sağlamak üzere İzmit ve Kütahya yakınlarından geçen 30 derece doğu meridyeni bütün yurtta kullanılan saat ayarına temel olarak kabul edilmiştir. Böylece bütün Türkiye Doğu Avrupa saat dilimine girmiş olur yani kullandığımız saat ayarları batı Avrupa (Greenwich) saatinden 2, Orta Avrupa saat ayarında ise 1 saat daha ileridir.

 

 

 

 

Etiketler:, , , , , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir