Türkiyenin Coğrafi Konumu

Yazar: - Kategori:
Yayın Tarihi: - 16:27

 

 

Türkiye’nin Konumu

 

Dünya haritası üzerinde Türkiye’nin bulunduğu yer incelenirse aşağıdaki sonuçlara varılır.

 

  1. a) Ülkemizin Kuzeye doğru en uç kısmı Sinop çevresidir. Burada İnceburun 42 derece 06 dakika kuzey enlemindedir.Yani paralel dairesini kuzeye doğru 6 dakika aşar. En güney noktaları ise , yarımada kısmında Anamur Burnu, kıta kısmında ise Hatay dır.Bunlardan Anamur Burnu 36 Derece kuzey paraleline çok yaklaşır.Hatay’ın en güney kısmı (Yayladağ güneydoğusu) ise 35 derece 51 dakika kuzey enlemindedir. Yani 36 parelelini ekvatora doğru 9 dakika aşar.

 

Buna göre Türkiye kabaca 36-42 parelelleri arasında yer alır. O halde ülkemiz Kuzey Yarımkürede ve kutup noktası ile ekvator arasındaki mesafenin hemen hemen ortasında yer alır. Gerçekte ekvatora biraz daha yakındır.

 

Bu konuma göre Türkiye; ılıman iklim kuşağındadır.

 

  1. b) Batıya doğru en uç nokta, Gökçeada ile Trakya’da Enez ve Anadolu’da Baba Burnudur. Bunlardan Gökçeada 25 Derece 40 dakika doğu boylamındadır.Enez civarı ve Baba Burnu ise 26 Derece Doğu meridyeninin yakınına kadar sokulmuştur.

 

Türkiyenin en doğu noktaları Iğdır Ovasının güneydoğu köşesi ile Şemdinli civarıdır. Bu iki yer 45 derece Doğu meridyeninin çok yakınına kadar uzanır.

 

Harita üzerindeki  bu incelemelerden ülkemizin Doğu yarım kürede bulunduğunu ve kabaca 26-45 Derece Doğu meridyenleri arasında yer aldığınu anlarız.

 

Öte yandan bir dünya haritasına bakılırsa Anadolu’nun Asya Kıtasının en batıya ilerlemiş parçası oldunu görürüz.

  1. c) Türkiye, Eski dünya kıtalarının hemen hemen geometrik merkezidir. Böyle, olduğu halde etrafı yalnız karalar ile çevrili değildir. Ancak doğuda Asya’ya, kuzeybatı da Trakya ile Avrupa’ya bağlanmıştır. Bunun dışında Akdeniz ve onun kolları olan Ege,Marmara ve Karadeniz topraklarımızı kuzeyden,batıdan ve güneyden kuşatırlar. Bu denizler ise bir yandan Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusuna, diğer yandan Süveyş Kanalı ile Hint Okyanusuna açılmaktadır.

 

Bu durumun yurdumuzun tabii ve beşeri özellikleri üzerinde geniş etkileri olmuştur. Etrafımızı çeviren denizler sayesinde Türkiye’nin iklimi hiç değilse kıyılara da daha ılıman ve daha yağışlı bir hal almıştır. Eğer bu denizler olmasaydı ve Atlas Okyanusunun bir kolu olan Akdeniz ve Karadeniz ülkemize kadar sokularak onu çevirmeseydi, okyanus kıyılarından uzak olan bugünkü Türk toprakları üzerinde istepler çok daha geniş yer kaplayacak, hatta çöller uzanacak, kış soğukları ve yaz sıcakları daha fazla olacaktı. Görülüyor ki, bir ülkenin iklimi yalnız matematik konuma değil, aynı zamanda özel konuma da bağlıdır.

 

Nitekim ülkemizle aynı enlemde bulunan ülkeler( Batı ve Doğu Türkistan,Kuzey Çin,Kore, Amerika Birleşik Devletlerinin Kaliforniya ve Orta Mississipi Bölgeleri) arasındaki büyük iklim farkları,bu  ülkelerin deniz etkilerinden faydalanma derecelerine bağlı olarak meydana gelmektedir.

Aynı durumun bir diğer sonucu da, Türkiye’nin denizaşırı ülkelerle denizyolu ile serbestce bağlantılarda bulunabilmesidir. Bunlardan başka Türkiye topraklarının bir köprü gibi, Ön Asya’dan Avrupa’ya uzanmış olması kara ulaşımı bakımından önemlidir.Gerçekten bu iki kıta arasında en kısa kara ve havayolları Türkiye’den geçer.

 

İlk ve Ortaçağlarda da Çin,Hint, Orta ve Ön Asya gibi en eski uygarlık merkezleri ile Akdeniz ve Avrupa memleketleri arasında bağlantılar yine topraklarımız üzerinden sağlanmakta idi. Demek ki Türkiye’nin eskiden beri Asya ve Avrupa arasındaki kültür ve ticaret bakımından bir karşılaşma alanı da bu özel konumun bir parçasıdır.

d) Türkiye kuzeyde doğu Avrupa ile güneyde Akdeniz ve Ön Asya arasındadır. Tabiat, tarih ve kültür bakımından farklı olan bu iki büyük bölgeyi ayıran yüksek ve dağlık bir set meydana getirir. bu set özellikle doğuda, Ön Asya ile Doğu Avrupa arasında çok belirlidir ve aşılması güçtür.

 

Bu durumun çok önemli sonuçları olmuştur. Bu iki bölge ancak ülkemizin kuzeybatısında yer alan Marmara Denizi ve Boğazlar yolu ile temas ederler.Bu tabii ve tarihi yol, doğu Avrupa ve Karadeniz memleketlerinin Akdeniz dünyasının açılan tek kapısıdır.Bu sebepten Boğazlar yolu çok önemlidir. (foto:owlab.co)

 

 

 

 

Etiketler:, , , , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir